11 lipca: Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej
11 lipca obchodzony jest Narodowy Dzień Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej.
Data wydarzenia nie jest przypadkowa. Nawiązuje bowiem do tzw. krwawej niedzieli, kiedy 11 lipca 1943 roku w około 100 miejscowościach na Wołyniu doszło do największej fali mordów dokonanych na Polakach.
Sprawcami Zbrodni Wołyńskiej były Organizacja Ukraińskich Nacjonalistów – frakcja Stepana Bandery, podporządkowana jej Ukraińska Powstańcza Armia oraz ludność ukraińska uczestnicząca w mordach polskich sąsiadów.
Badacze obliczają, że tylko tego jednego dnia, właśnie 11 lipca, mogło zginąć około 8 tysięcy Polaków – głównie kobiet, dzieci i starców. Wykorzystano wówczas fakt, że tego dnia wielu Polaków gromadziło się w kościołach.
Szacuje się, że w całym okresie ludobójstwa, od lutego 1943 r. do lutego 1944 r, zginęło co najmniej 100 tysięcy Polaków, w tym 40-60 tys. zamordowano na Wołyniu, 20-40 tys. w Galicji Wschodniej, a co najmniej 4 tys. na ziemiach znajdujących się obecnie w granicach Polski. Terror UPA spowodował również, że setki tysięcy Polaków opuściły swoje domy, uciekając głównie do centralnej Polski.
Ustawa w o ustanowieniu Dnia Pamięci
W uchwale przyjętej 22 lipca 2016 Sejm oddał hołd ofiarom mordów na obywatelach II Rzeczypospolitej (Polakach, Żydach, Ormianach, Czechach i przedstawicielach innych mniejszości narodowych), dokonywanych w latach 1943–1945 przez ukraińskich nacjonalistów.
W 2025 roku do Sejmu wpłynął projekt ustawy autorstwa posłów PSL, zastępujący dotychczasowy dokument, o ustanowieniu 11 lipca Narodowym Dniem Pamięci o Polakach – Ofiarach Ludobójstwa dokonanego przez OUN i UPA na ziemiach wschodnich II Rzeczypospolitej Polskiej.
Ustawa została uchwalona 4 czerwca 2025 (435 posłów głosowało za, nikt nie głosował przeciw, wstrzymał się 1 poseł) i weszła w życie 5 lipca 2025.
Za przyjęciem Ustawy głosował Andrzej Gawron – Poseł Ziemi Lublinieckiej (Prawo i Sprawiedliwość). W głosowaniu nie brał udziału drugi z naszych posłów – Przemysław Witek (Koalicja Obywatelska), jednak jak podkreślił w rozmowie z lublinieckim.pl (10.07.2026), dla niego sprawa upamiętnienia ofiar jest jednoznaczna i gdyby wówczas był obecny w Sejmie, zdecydowanie poparłby Ustawę.
