W piątek 10 rocznica Katastrofy Smoleńskiej. Trzy dni później 80 rocznica Zbrodni Katyńskiej.
Do katastrofy lotniczej polskiego samolotu wojskowego Tu-154, doszło w Smoleńsku w sobotę, 10 kwietnia 2010 roku o godz. 8:41 czasu środkowoeuropejskiego. Zginęło w niej 96 osób, wśród nich: prezydent RP Lech Kaczyński z małżonką Marią Kaczyńską.
Dziesięć lat temu delegacja, która udała się do Katynia, miała wziąć udział w drugiej części uroczystości związanych z 70. rocznicą Zbrodni Katyńskiej. Nie przeżyła żadna z osób obecnych na pokładzie.
Katastrofa Smoleńska była drugą pod względem liczby ofiar w historii polskiego lotnictwa i największą pod względem liczby ofiar katastrofą w dziejach polskich Sił Powietrznych. Obok prezydenta Kaczyńskiego, zginęli w niej: ostatni prezydent RP na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski, wicemarszałkowie Sejmu i Senatu, grupa osiemnastu parlamentarzystów, dowódcy wszystkich rodzajów Sił Zbrojnych RP, pracownicy Kancelarii Prezydenta, szefowie instytucji państwowych, duchowni, przedstawiciele ministerstw, organizacji kombatanckich i społecznych oraz osoby towarzyszące, a także załoga Tu-154.
Skromne uroczystości w Warszawie
W tym roku, ze względu na Wielki Piątek, nie będą sprawowane msze święte w intencji ofiar katastrofy prezydenckiego samolotu. O godz. 8.41 prezes Prawa i Sprawiedliwości Jarosław Kaczyński złoży wieńce i odda hołd pod pomnikami śp. prezydenta Lecha Kaczyńskiego oraz wszystkich ofiar katastrofy. W związku z rządowymi restrykcjami, na pl. Piłsudskiego nie będzie licznej delegacji polityków PiS.
O godz. 9:00 w tych samych miejscach kwiaty złoży premier Mateusz Morawiecki. W ciągu dnia, także z zachowaniem środków ostrożności, w małych grupach, wieńce pod pomnikami złożą pozostali ministrowie rządu. Planowane są również kameralne uroczystości w gmachach ministerstw, gdzie rozmieszczone są tablice upamiętniające ofiary katastrofy.
Mimo planów, premier wraz z delegacją nie polecą do Smoleńska – Nie dostaliśmy od Rosjan na piśmie odpowiedzi w kwestiach dla nas najistotniejszych, a więc dotyczących bezpieczeństwa uczestników wjazdu. W związku z tym pan premier zdecydował o odwołaniu delegacji – przyznał Michał Dworczyk, szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. [za: wPolityce.pl]
Zbrodnia Katyńska
uznana została za zbrodnię wojenną i zbrodnię przeciwko ludzkości (ludobójstwo). Popełniona została przez NKWD w okresie od 5 marca 1940 do maja 1940 roku, przez rozstrzelanie co najmniej 21 768 obywateli Polski, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego. Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej”, NKWD dokonywało przez strzał w tył głowy z broni krótkiej.
Ofiarami zbrodni byli m.in. oficerowie, podoficerowie oraz szeregowi Wojska Polskiego, częściowo pochodzący z rezerwy (naukowcy, lekarze, inżynierowie, prawnicy, nauczyciele, urzędnicy państwowi, przedsiębiorcy, przedstawiciele wolnych zawodów), którzy po agresji ZSRR na Polskę, uzgodnionej przez ZSRR z III Rzeszą na podstawie paktu Ribbentrop-Mołotow, zostali po 17 września 1939 roku w różnych okolicznościach rozbrojeni i zatrzymani przez Armię Czerwoną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako jeńcy wojenni.
Zamordowano także kilkutysięczną grupę funkcjonariuszy Policji Państwowej, Korpusu Ochrony Pogranicza (KOP), Straży Granicznej i Służby Więziennej. Poza tym, wśród ofiar było przeszło 7 tys. osób cywilnych, policjantów i oficerów bez statusu jeńca, osadzonych w więzieniach na terenie okupowanych przez ZSRR Kresów Wschodnich Rzeczypospolitej Polskiej.
Ofiary zbrodni katyńskiej pogrzebano w masowych grobach w Katyniu pod Smoleńskiem, Miednoje koło Tweru, Piatichatkach na przedmieściu Charkowa, Bykowni koło Kijowa i w przypadku ok. 6–7 tys. ofiar w innych, nieznanych miejscach. Rodziny ofiar zbrodni, przebywające na tych terenach (ponad 60 tys. osób), wysiedlono w kwietniu 1940 roku do Kazachstanu.
Rozstrzeliwań dokonywano w ścisłej tajemnicy, ale już w 1943 roku ujawniono zbiorowe groby w Katyniu koło Smoleńska. Za najbardziej, ze względu na liczbę źródeł, udokumentowaną datę odkryć masowych mogił można uznać luty 1943 r. Stało to się na podstawie informacji miejscowej ludności rosyjskiej, gdy 17 lub 18 lutego 1943 roku Rosjanie mieszkający w pobliżu Katynia wskazali władzom niemieckim dokładne miejsce pochówku. Niemcy rozpoczęli prace ekshumacyjne i 11 kwietnia Agencja Transocean nadała komunikat o odnalezieniu w Lesie Katyńskim zwłok 10 tys. polskich oficerów.
Przez 50 lat władze Związku Radzieckiego zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską. 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych z tą zbrodnią nie zostało jak dotąd wyjaśnionych. [za: wikipedia.pl]
Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej obchodzimy w dniu 13 kwietnia. Upamiętnia on rocznicę wspomnianego opublikowania przez Niemcy w 1943 roku informacji o odkryciu w Katyniu pod Smoleńskiem w Rosji, masowych grobów oficerów Wojska Polskiego.
